Επειδή ΔΕΝ υπάρχει συνταγή επιτυχίας που να ταιριάζει σε όλους τους γονείς και όλα τα παιδιά, κοιτάμε κυρίως να αποφύγουμε λίγα από τα πιο …. SOS λάθη. Χρειάζεται κάποια προσπάθεια, αλλά αποδίδει καρπούς!
Δεν κάνουμε ΟΛΑ τα χατίρια
Δεν λέμε αμέσως NAI σε κάθε όνειρο, βιντεοπαιχνίδι, γκατζετάκι ή καινούργιο ρούχο. Το παιδί μας θα μας αγαπάει ακόμα και αν πρέπει να περιμένει.
Δεν ξεχνάμε να δείξουμε κατανόηση
Ειδικά σε δύσκολες στιγμές και καβγάδες, εύκολα ξεχνάμε πώς αισθανόμασταν και εμείς στην εφηβεία. Αν απλά αδιαφορούμε για το πώς αισθάνονται και προχωράμε στο τι πρέπει να κάνει/μάθει/διορθώσει, χάνουμε μια εξαιρετική ευκαιρία να συνδεθούμε με τον έφηβό μας.
Προσοχή αν κάνετε τα ίδια που έκαναν οι γονείς σας!
Ναι, ο καθένας μας ήταν κάποτε έφηβος – αλλά η γενιά των παιδιών μας ζει σε έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο. Τώρα πια υπάρχουν μέθοδοι ανατροφής που είναι εντελώς ξεπερασμένες (π.χ. το να μην κάνουν δουλειές στο σπίτι τα αγόρια).
Δεν κριτικάρουμε συνέχεια τα λάθη του εφήβου μας
Αυτό είναι… αρκετά δύσκολο για μερικούς από μας. 😕
Προσπαθήστε να βοηθάτε τον έφηβό σας αντί να ασκείτε απλά κριτική για τα λάθη του. Αν συνέχεια εστιάζετε μόνο στα λάθη και στις ατέλειες, και εσείς και εκείνος/η παραβλέπετε τα προσόντα του…
Μην απαγορεύετε στους άλλους να πειθαρχούν τον έφηβό σας
Ξέρω πως αυτό καταπίνεται δύσκολα.
Αν όμως ένας άλλος γονέας δει το παιδί σου να κάνει κάτι άπρεπο, ηλίθιο, επικίνδυνο ή αλλιώς λανθασμένο, μην το πάρεις προσωπικά και μην θυμώσεις που του μίλησε.
Αντίθετα, ευχαρίστησέ τους για τη βοήθειά τους και θυμήσου το αφρικανικό ρητό «Χρειάζεται ένα χωριό για να μεγαλώσει ένα παιδί» – αυτό υποδηλώνει πως όλοι μας ενδιαφερόμαστε για τα παιδιά, την ασφάλειά τους και το μέλλον τους και συνεργαζόμαστε για να τα πετύχουμε αυτά.
Μην αποφεύγετε μικροσυζητήσεις για το σεξ, τα ναρκωτικά κλπ.
Συχνά ανησυχούμε πως θα εκτεθούν υπερβολικά νωρίς σε κάποια «ναρκοπέδια», και αποφεύγουμε μικροευκαιρίες να τα συζητήσουμε σκεπτόμενοι «Θα του/της τα πω αργότερα» ή… «Άλλη φορά.». Για παράδειγμα, όταν βλέπουν μια σκηνή σε μια ταινία και μας ρωτάνε κάτι.
Έτσι όμως, χάνουμε την ευκαιρία να τους πληροφορήσουμε πρώτοι και καλύτεροι για αυτά τα θέματα. Εννοείται πως τότε θα αποκτήσουν τις πρώτες εμπειρίες τους στο θέμα του σεξ, του αλκοόλ, των ναρκωτικών, των τσιγάρων κλπ από συνομηλίκους, από το ίντερνετ (!!!) ή χειρότερα άτομα.
Μην προσπαθείτε να είναι πάντα απασχολημένα
Αυτό επίσης είναι δίκοπο μαχαίρι. Αν και πιστεύω ακράδαντα πως κάνει απέραντα καλό στους εφήβους π.χ. να αθλούνται στον ελεύθερο χρόνο τους, αν κάθε μέρα έχουν πρόγραμμα και ξεπατώνονται, ποτέ δεν έχουν χρόνο να εξερευνήσουν τη φυσική δημιουργικότητά τους, τις κλίσεις τους και να ανακαλύψουν χόμπι που αγαπούν.
Αποφεύγουμε και το ένα άκρο του «δεν έχει τι να κάνει μετά το σχολείο» και το άλλο του «έχει πρόγραμμα κάθε μέρα όλη μέρα».
Μην προσπαθείτε να είστε οι «κολλητοί» τους
ΠΟΛΥ μεγάλο και συχνό λάθος αυτό.
Χωνέψτε το – είστε είτε ο γονέας, είτε φίλος τους. ΔΕΝ μπορείτε να παίζετε σε δύο ταμπλώ εδώ, και τα παιδιά μας έχουν.και.θέλουν.άλλους.για.φίλους!!!!!
Επαναλαμβάνω: ΜΟΝΟ εμείς είμαστε οι γονείς τους, οι πιθανοί φίλοι τους είναι πολλοί και θα αλλάζουν με τα χρόνια. Εμάς μας χρειάζονται για αγάπη, δομή, υποστήριξη παντός είδους και όρια.
Θέλεις να είσαι «καλύτερος» γονέας απ’ τους άλλους
Άσε καλύτερα τις συγκρίσεις με τους άλλους γονείς, τα παιδιά τους και το τι κάνει ή δεν κάνει μια άλλη οικογένεια.
Δεν βοηθά αυτό ποτέ, γιατί όλοι μας ζούμε διαφορετικές ζωές, είμαστε διαφορετικοί άνθρωποι με διαφορετικά βιώματα και, φυσικά… διαφορετικά παιδιά! Οπότε είναι μάταιο να κάνουμε συγκρίσεις, και προς το «καλύτερο» και προς το «χειρότερο».
Σου λείπει ο χρόνος ή το κουράγιο να επιβάλλεις επιπτώσεις
Θα κάνουν και βλακείες τα παιδιά σου, μερικές φορές πολύ μεγάλες ή επικίνδυνες βλακείες. Με το να μην τιμωρηθούν ή με το να τους «σώζουμε» από τις φυσικές συνέπειες των πράξεών τους ή π.χ. να επαναφέρουμε πιο νωρίς τη χρήση του κινητού τους ΔΕΝ τους κάνουμε χάρη μακροπρόθεσμα.
Φαντάσου πόσο δύσκολο θα είναι για τα παιδιά μας όταν θα αντιμετωπίσουν τον αληθινό κόσμο, στον οποίον η βλακεία και τα λάθη έχουν αληθινό, αμείλικτο κόστος. Προτιμώ λοιπόν αν π.χ. του πέσει το κινητό να τον αφήσω χωρίς κινητό για μήνες ή αν δεν πρόλαβε να διαβάσει να τον στείλω στο σχολείο ώστε να πατώσει στο τεστ.
Θα ήταν φυσικά ευχάριστο για όλους μας να αντικαταστήσω το κινητό του πριν μαζέψει ξανά με κόπο τα χρήματα για το καινούργιο, ή να τον κρατήσω σπίτι «άρρωστο» για να προλάβει να διαβάσει. Δεν θα το κάνω, προτιμώ να ζήσει τη ζωή όπως είναι και τώρα.
Δεν δίνεις το καλό παράδειγμα
Από τη δική σου καθημερινή συμπεριφορά μαθαίνουν τα παιδιά υπομονή, σεβασμό, ειλικρίνεια, οργάνωση, ευγένεια, συνέπεια… τα πάντα!! Δεν αρκεί να τους λέμε να μην βρίζουν. Αν βρίζουμε, θα βρίζουν και εκείνα κατά πάσα πιθανότητα. Το ίδιο ισχύει με τα ψέματα, τη συνέπεια στα ραντεβού μας, την καθαριότητα κλπ κλπ κλπ.
Εσύ σκέφτεσαι και άλλα λάθη που πρέπει να αποφεύγουμε; Γράψε μου κάτω στα σχόλια, με ενδιαφέρει η γνώμη σου!!
Καλή μου Σουζάννα,
είναι πραγματικά πολύ ενδιαφέρον το άρθρο σου αυτό. Νομίζω ότι θα μπορούσαν να μας φανούν πολύ χρήσιμα κι άλλα άρθρα για την υγεία των εφήβων, ψυχική και σωματική. Έχω την αίσθηση ότι δίνουμε πολύ βάρος στην εξέλιξη των παιδιών μας όσο είναι μικρά, ενώ μετά τα 10 κάπως αφηνόμαστε, γιατί θεωρούμε ότι ό,τι μπορούσαμε να κάνουμε το κάναμε, αφού μεγάλωσαν πια.
Εμένα θα με ενδιέφερε πολύ και ένα άρθρο σου για το πώς θα μεγαλώσουμε σήμερα έναν έφηβο που να φροντίζει ο ίδιος τον εαυτό του χωρίς υστερίες.
Ευχαριστώ πολύ Έλενα,
ναι, η ανατροφή δεν σταματά μέχρι που φεύγουν επιτυχώς από το σπίτι και στέκονται στα πόδια τους τα παιδιά μας. Πιστεύω πως πρέπει από νωρίς να τους μαθαίνουμε να σκέφτονται και να δρουν ανεξάρτητα, όχι να τα κάνουμε όλα εμείς. Έχουμε μεγάλη λίστα άρθρων για το μέλλον ήδη, θα σημειώσω και το θέμα που πρότεινες!! Σουζάννα 🌷
Νομίζω ότι μετά τα 10-11 ( το ζω τώρα) η ενέργεια του γονέα με τις απαιτησεις της παιδικής ηλικίας (ιώσεις, σχολείο διραστηριότητες, ενδεχομένως και κάποια "καταπίεση" που έχουμε εμείς οι ίδιοι επιβάλλει στον εαυτό μας να είμαστε το σωστό παράδειγμα), είναι μηδαμινή ομοίως και η υπομονή που η αλήθεια είναι στην προεφηβεία (εάν υφίσταται αυτός ο όρος) και στην εφηβεία είναι απαραίτητη. Αυτό που εγώ προσωπικά νιώθω αυτήν την στιγμή είναι ότι είμαι μονίμως κουρασμένη, δεν μπορώ να αντιδράσω σωστά σε κάθε ξέσπασμά της λόγω νεύρων/ορμονών (?) και συνεχώς απογοητευμένη ότι η εικόνα του παιδιού που έχω απεναντί μου δεν ήταν αυτή για την οποία προσπαθούσαμε με το σύζυγο μου. ¨οτι δεν τα καταφέραμε όσο έπρεπε; ¨οτι τα λόγια και οι πράξεις μας δεν πέρασαν μέσα της; Δεν ξέρω αν το εκφράζω σωστά αυτό το συναίσθημα….
Καλημέρα Κάτια, ναι, υπάρχει ο όρος «προεφηβεία», αν και γίνεται κατάχρησή του 😄 και ακούω να μιλάνε για τα 9χρονα παιδιά τους με αυτή τη λέξη… πάντως νομίζω πως εκφραστήκατε πολύ σωστά και με ακριβή τρόπο. Τα δικά μου παιδιά ξεπέρασαν αυτό το στάδιο, είναι τώρα 15 και 19 ετών, και σας διαβεβαιώ, εφόσον εσείς μείνετε σταθεροί στις αρχές σας σαν γονείς, τα παιδιά εξελίσσονται, μαθαίνουν και ωριμάζουν με σωστές συνθήκες (το είδαμε ειδικά με το μεγάλο μας γιο, που πλέον έφυγε για σπουδές – πιστέψτε με, βλέπει τα πράγματα διαφορετικά από τότε που πρέπει να φροντίζει τον εαυτό του). Καλή συνέχεια, φροντίστε οπωσδήποτε ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΣΑΣ, και ατσάλινα νεύρα εύχομαι! Σουζάννα 🌷
Να τα μάθουμε να διαχειρίζονται την απογοήτευση, ότι για να πετύχουν το στόχο τους μπορεί να χρειαστεί να πέσουν πολλές φορές. Γενικά να βάζουν στόχους και να μην το βάζουν κάτω. Να μάθουν να σηκώνονται γιατί κάθε άνθρωπος που βλέπουμε πως πετυχαίνει μια πιθανόν έχει αποτύχει άλλες 100 που δε θα μάθουμε ποτέ. Οι Άγγλοι το λένε resilience και θεωρείται από τα μεγαλύτερα soft skills
Συμφωνώ ΑΠΟΛΥΤΑ!! Αυτό που λέτε είναι ουσιαστικά η προετοιμασία για την αληθινή ζωή, που δεν είναι ένας περίπατος όπου όλα είναι απλά έτοιμα, αλλά υπάρχουν μικρά και μεγάλα εμπόδια σε όλα τα στάδια.
Είναι τρομερά σημαντική η διαχείριση της απογοήτευσης και της αποτυχίας (ποιος δεν τα έχει ζήσει αυτά από εμάς τους μεγάλους;). Αξίζει να αποκτήσουν τα παιδιά την αντίληψη πως αποτυχίες και απογοητεύσεις θα έρχονται ξανά και ξανά, όταν κάτι επιχειρούμε και πως δεν είναι κάτι το φρικτό ή ατυχία ή ένδειξη προσωπικής παντοτινής ανικανότητας αλλά ευκαιρία για επαναξιολόγηση του στόχου, της προσπάθειάς μας, των συνθηκών κλπ. Μόνο έτσι καταστρώνουμε νέο σχέδιο και μαθαίνουμε πως χρειάζεται συχνά Plan B (και μερικές φορές και Plan C, D κ.ο.κ. 🙂).
Καλή συνέχεια, Σουζάννα 🌷
Να τους δώσουμε να καταλάβουν ότι πάντα υπάρχει κάποιος ανώτερος που πρέπει να σεβόμαστε. Πχ στο σχολείο είναι οι καθηγητές. Γιατί δυστυχώς έχουν γίνει πολύ άσχημα τα πραγματα
ΚΑΝΟΝΕΣΝα ορίσω ώρα επιστροφής στο σπίτι;Για να βρείτε ευκολότερα την απάντηση, φανταστείτε τον εαυτό σας στην εξής σκηνή: Έχουν περάσει 30 λεπτά από την ώρα που έπρεπε να γυρίσει ο γιος σας στο σπίτι όταν ακούτε την μπροστινή πόρτα να ανοίγει σιγά σιγά. “Ελπίζει ότι θα έχω πάει για ύπνο”, σκέφτεστε. Εσείς, φυσικά, δεν έχετε πάει. Κάθεστε δίπλα στην πόρτα από την ώρα που ο γιος σας όφειλε να είχε επιστρέψει. Η πόρτα ανοίγει τώρα διάπλατα, και η ματιά του συναντιέται με τη δική σας. Τι θα πείτε; Τι θα κάνετε;Έχετε διάφορες επιλογές. Θα μπορούσατε να μη δώσετε έκταση στο ζήτημα λέγοντας μέσα σας: “Δεν βαριέσαι, παιδί είναι”. Ή μπορεί να πάτε στο άλλο άκρο και να πείτε: «Δεν πρόκειται να ξαναβγείς στον αιώνα τον άπαντα». Αντί όμως να αντιδράσετε παρορμητικά, ακούστε πρώτα μήπως υπάρχει κάποιος βάσιμος λόγος για την αργοπορία. Έπειτα, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αυτή την παράβαση ως ευκαιρία για να διδάξετε στο παιδί σας ένα σημαντικό μάθημα. Πώς;Εισήγηση: Πείτε του ότι θα το συζητήσετε την επαύριο. Έπειτα, σε μια κατάλληλη στιγμή, καθήστε και μιλήστε για το πώς θα χειριστείτε το ζήτημα. Μερικοί γονείς έχουν δοκιμάσει τα εξής: Αν το παιδί επιστρέψει στο σπίτι μετά τη συμφωνημένη ώρα, την επόμενη φορά θα πρέπει να επιστρέψει 30 λεπτά νωρίτερα. Από την άλλη πλευρά, αν επιστρέφει στην ώρα του σε τακτική βάση και έχει αποδείξει ότι είναι αξιόπιστο, τότε ίσως σκεφτείτε να του παραχωρήσετε ορισμένες λογικές ελευθερίες—όπως το να επιστρέψει κάποιες φορές αργότερα. Είναι σημαντικό να ξέρει το παιδί σας πότε ακριβώς αναμένεται να επιστρέψει και ποιες θα είναι οι συνέπειες αν δεν το κάνει αυτό. Κατόπιν, χρειάζεται να κρατήσετε το λόγο σας.Προσέξτε, ωστόσο, ότι η Αγία Γραφή λέει: «Η λογικότητά σας ας γίνει γνωστή». (Φιλιππησίους 4:5) Επομένως, προτού ορίσετε ώρα επιστροφής στο σπίτι, ίσως είναι καλό να συζητήσετε το θέμα με το παιδί σας, επιτρέποντάς του να προτείνει κάποια ώρα και να εξηγήσει τους λόγους για τους οποίους την προτιμάει. Λάβετε υπόψη σας την πρότασή του. Αν το παιδί σας έχει αποδείξει την υπευθυνότητά του, ίσως μπορείτε να του κάνετε τη χάρη αν αυτό που ζητάει είναι λογικό.Η συνέπεια είναι απαραίτητη στη ζωή μας. Όταν ορίζετε ώρα επιστροφής, δεν το κάνετε αυτό απλώς για να μη γυρίζει το παιδί στους δρόμους. Το κάνετε για να του μάθετε κάτι που θα το ωφελεί για πολλά χρόνια αφότου φύγει από το σπίτι.—Παροιμίες 22:6